Izložba „Lojanik: Praistorijski kamenolom jaspisa i opala” biće otvorena u Galeriji Narodnog muzeja Kraljevo u petak, 13. februara, sa početkom u 18 časova.
Lojanik predstavlja jedinstveno nalazište paleobotaničkog karaktera, na čijem prostoru su otkriveni fosilni ostaci silifikovanog, odnosno okamenjenog drveta. Kao naučno-istraživački rezervat zaštićen je još 1963. godine. Nalazi se na severnim padinama planine Stolovi, na desnoj obali Ibra, u neposrednoj blizini Mataruške Banje. Analize silifikovanog drveta ukazale su na to da potiče od petreficiranih četinara iz roda jele (Abies).
Arheološka istraživanja sprovođena u periodu od 2016. do 2022. godine, u organizaciji Narodnog muzeja Kraljevo i Narodnog muzeja Srbije, nedvosmisleno su potvrdila rudarski koncept eksploatacije sirovina na lokalitetu Lojanik. Tom prilikom otkriveni su objekti površinskog kopa u vidu plitkih jama i rovova, raspoređenih na obe strane brda. Najstariji arheološki materijal datovan je u period srednjeg paleolita, odnosno starijeg kamenog doba, oko 228.000 godina pre nove ere, kada su se na ovom prostoru eksploatisali jaspis, opal, breče i silifikovano drvo.
Lokalitet je, međutim, korišćen i tokom neolita, mlađeg kamenog doba, nakon dolaska prvih zemljoradnika i formiranja njihovog naselja na lokalitetu Crkvine u Konarevu, na levoj obali Ibra, udaljenom svega dva kilometra od Lojanika. Oni su zatekli raspoložive ostatke kamenih sirovina i artefakata iz paleolitskog perioda, koji su u početnoj fazi mogli biti ponovo korišćeni.
Autor izložbe je dr Vera Bogosavljević Petrović, muzejski savetnik Narodnog muzeja Srbije i rukovodilac istraživanja, dok će izložbu svečano otvoriti dr Dušan Mihailović, redovni profesor Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu.
